Ciągłe monitorowanie oddechu noworodka

Skąd bierze się stres rodziców czy dziecko oddycha?

Każdy rodzic chce zapewnić swojemu dziecku maksymalne bezpieczeństwo i jest to jak najbardziej naturalne. Już od pierwszych chwil po porodzie rozwija się bardzo silny instynkt opiekuńczy, który sprawia, że mama i tata nieustannie obserwują niemowlę, jego stan i oddech. Wiele osób na forach (Reddit.com) przyznaje, że zanim sami zasną, kilkukrotnie podchodzą do łóżeczka, aby upewnić się, że dziecko spokojnie oddycha a nawet wtedy mają spore problemy z zaśnięciem z obawy o to, że podczas ich snu dziecko przestanie oddychać.

Również psychologowie wskazują, że najczęstsze pytania i obawy koncentrują się na braku kontroli i monitoringu nad oddechem dziecka.

Na uwagę zasługują takie wypowiedzi i pytania:

• boję się spać gdy śpi noworodek,
• nie mogę zasnąć przez strach o dziecko,
• ciągle sprawdzam czy dziecko oddycha,
• co ile rodzice sprawdzają oddech dziecka,
• czy to normalne że sprawdzam czy dziecko oddycha.

Psychologowie podkreślają, że umiarkowany poziom czujności jest naturalny. Mózg świeżo upieczonych rodziców pozostaje w gotowości i jest szczególnie wyczulony na wszelkie sygnały pochodzące od dziecka. To mechanizm, który pomaga szybko reagować na jego potrzeby i niema w tym nic nienaturalnego.

Problem pojawia się wtedy, gdy lęk zaczyna utrudniać odpoczynek opiekunów. Niektórzy rodzice budzą się wielokrotnie w ciągu nocy tylko po to, aby sprawdzić, czy dziecko nadal oddycha. Inni nie potrafią zasnąć, mimo że niemowlę śpi spokojnie.

Kiedy mogę przestać sprawdzać, czy moje niemowlę oddycha?

To pytanie jest oryginalnym zapytaniem z forum reddit.com. Takich pytań jak to na forum jest zresztą naprawdę bardzo dużo. Większość świeżych rodziców jest świadoma występowania SIDS u dzieci i wszyscy mają ogromne obawy o swoje dzieci. Jest to więc potwierdzenie, że problem istnieje a wielu rodziców nadal nie wie jak sobie z tym poradzić mimo, że statystyki SIDS potwierdzają że z roku na rok sytuacja w Polsce i na świecie pod tym względem się poprawia.

Prawdą jest też, że Nagła Śmierć Łóżeczkowa niema do dziś tak naprawdę naukowego wyjaśnienia, dlatego też ciężko jest jednoznacznie określić co wpływa na występowanie tego groźnego zjawiska u noworodków.

Jest jednak kilka rzeczy które mogą pomóc:

• przede wszystkim stosować się do zaleceń American Academy of Pediatrics – zasady bezpiecznego snu niemowlaka,
• pomóc może również monitor oddechu dla niemowlaka do monitoringu bezdechu i zaburzeń oddechu,
• należy też przygotować sobie zasady resuscytacji aby zawsze były pod ręką oraz wyedukować się w zakresie udzielania pierwszej pomocy niemowlakowi

Dlaczego poczucie bezpieczeństwa ma znaczenie?

Powracając do głównego tematu, spokój rodziców nie jest wyłącznie kwestią komfortu psychicznego. Ma on również wpływ na codzienne funkcjonowanie całej rodziny oraz reagowanie w sytuacjach awaryjnych.

Jednym z elementów, który może wspierać poczucie bezpieczeństwa, jest właśnie monitor oddechu. Jego zadaniem nie jest zapobieganie SIDS ani zastępowanie opieki rodziców. Jest to wyrób medyczny przeznaczony do ciągłego monitorowania ruchów oddechowych dziecka podczas snu. W przypadku wykrycia ustania lub znacznego ograniczenia ruchów oddechowych urządzenie uruchamia alarm, informując opiekunów o konieczności sprawdzenia stanu dziecka.

Dla wielu rodziców sama świadomość, że oddech dziecka jest monitorowany przez całą dobę, przekłada się na większy komfort psychiczny. Wg badań naukowych, rodzice często podkreślają, że dzięki temu łatwiej zasypiają i nie odczuwają potrzeby ciągłego podchodzenia do łóżeczka. Niestety są również rodzice, którzy mimo stosowania tego urządzenia medycznego wciąż mają obawy i obsesyjnie sprawdzają czy dziecko oddycha.

To właśnie dlatego pojawiają się dalsze pytania na forach dla rodziców i reddit.com:

• czy monitor oddechu uspokaja rodziców,
• monitor oddechu a spokojny sen rodziców,
• czy monitor oddechu zmniejsza stres,
• czy warto kupić monitor oddechu,
• monitor oddechu – opinie rodziców.

Warto jednak pamiętać, że monitor oddechu jest wsparciem dla opiekunów, a nie zamiennikiem zasad bezpiecznego snu. Najważniejsze pozostaje układanie dziecka do snu na plecach, korzystanie z odpowiedniego materaca oraz utrzymywanie bezpiecznego środowiska snu.

Fałszywe alarmy – dlaczego prawidłowa instalacja monitora oddechu ma takie znaczenie?

Jednym z tematów często poruszanych przez rodziców są fałszywe alarmy, które powodują stres. W większości przypadków nie oznaczają one awarii urządzenia ani rzeczywistego zagrożenia dla dziecka.

Najczęściej wynikają z nieprawidłowego montażu maty sensorycznej, niewłaściwego ustawienia łóżeczka, używania miękkich materacy lub nieprzestrzegania zaleceń producenta.

Dlatego tak ważne jest dokładne zapoznanie się z instrukcją obsługi oraz prawidłowa instalacja monitora oddechu. Odpowiednio zamontowane urządzenie pracuje zgodnie ze swoim przeznaczeniem i ogranicza ryzyko niepotrzebnych alarmów aby urządzenie mogło precyzyjnie monitorować czy dziecko prawidłowo oddycha.

Dlaczego wyspany opiekun jest tak ważny?

Pierwsze miesiące życia dziecka oznaczają dla rodziców częste pobudki i niedobór snu. Badania pokazują, że przewlekłe zmęczenie może pogarszać koncentrację, wydłużać czas reakcji i zwiększać poziom stresu.

Dlatego spokojny sen opiekuna ma znaczenie nie tylko dla jego samopoczucia, ale również dla jakości opieki nad dzieckiem. Wypoczęty rodzic łatwiej podejmuje decyzje, szybciej reaguje na potrzeby niemowlęcia i lepiej radzi sobie z codziennymi obowiązkami.

Monitor oddechu dla noworodka nie zastępuje rodzica, jednak dla wielu rodziców stanowi istotnie dodatkowe wsparcie, które pomaga ograniczyć nocny niepokój i zapewnia większy komfort psychiczny podczas snu dziecka.

Dlaczego niektóre organizacje medyczne zalecają monitory oddechu?

To pytanie często budzi wątpliwości. Warto rozróżnić dwie kwestie.

Monitor oddechu nie zapobiega wystąpieniu SIDS, ponieważ nie wpływa na mechanizmy prowadzące do tego zjawiska. Jego zadaniem jest monitorowanie ruchów oddechowych dziecka oraz uruchomienie alarmu w przypadku wykrycia nieprawidłowości.

Jednocześnie istnieją sytuacje medyczne, w których lekarz może zalecić monitorowanie oddechu w warunkach domowych. Dotyczy to między innymi wcześniaków, dzieci po przebytych epizodach bezdechu lub niemowląt z określonymi schorzeniami wymagającymi szczególnej obserwacji.

W takich przypadkach np. monitor oddechu BM-03 lub monitor oddechu BM-02 stanowią element stałego nadzoru nad stanem dziecka zgodnie z indywidualnymi wskazaniami lekarza.

Niezależnie od stosowania urządzenia, wszystkie organizacje medyczne zgodnie podkreślają, że podstawą zmniejszania ryzyka SIDS pozostaje przestrzeganie zasad bezpiecznego snu.

Jakie obawy przedstawia AAP w swoich badaniach ws. używania domowych monitorów oddechu? Rozwiewamy wątpliwości

Jeśli ktoś uważnie śledzi zalecenia AAP oraz badania z 2022 roku należałoby tu przytoczyć również fragment:

„Do not use home cardiorespiratory monitors as a strategy to reduce the risk of SIDS.”

tłumaczenie: „Nie należy stosować domowych monitorów układu sercowo-naczyniowego i oddechowego jako strategii zmniejszającej ryzyko wystąpienia nagłej śmierci łóżeczkowej”

Źródło:

Moon RY, Sleep-Related Infant Deaths: Updated 2022 Recommendations for Reducing Infant Deaths in the Sleep Environment. Pediatrics, 2022.

Czytając to zalecenie od razu zapala się czerwona lampka i zaczynają się obawy o użytkowanie takich urządzeń oraz ich skuteczność.

Tu należy jednak wyjaśnić kilka bardzo istotnych kwestii.

1. Żaden monitor oddechu nie zapobiega SIDS, ponieważ nie wpływa na przyczyny jego występowania
2. Jego zadaniem jest ciągłe monitorowanie ruchów oddechowych niemowlęcia i uruchomienie alarmu w przypadku wykrycia ich ustania lub znacznego ograniczenia, aby opiekun mógł jak najszybciej zareagować.
3. Badania AAP pokazują jedynie, że nie wykazano wpływu na częstość SIDS u zdrowych niemowląt
4. Istotne jest również odróżnienie kategorii urządzeń jakimi są domowe monitory oddechu – wymienione w badaniu na rynku amerykańskim, definiowane przez FDA jako urządzenia przeznaczone „do utrzymywania lub promowania zdrowego stylu życia i niezwiązane z diagnozowaniem, leczeniem, łagodzeniem, zapobieganiem lub leczeniem choroby lub schorzenia, które nie spełniają tak rygorystycznych norm jak urządzenia medyczne kat. IIB jakimi są BM-02 Nanny oraz BM-03 Nanny.

Źródła naukowe

1. Moon RY et al. Sleep-Related Infant Deaths: Updated 2022 Recommendations for Reducing Infant Deaths in the Sleep Environment. Pediatrics. 2022.
2. Moon RY et al. Evidence Base for 2022 Updated Recommendations for Reducing Infant Deaths in the Sleep Environment. Pediatrics. 2022.
3. American Academy of Pediatrics – Safe Sleep Recommendations.
4. NHS – Sudden infant death syndrome (SIDS) oraz How to reduce the risk of SIDS.
5. Cain LP, Kelly DH. Parents’ perceptions of the psychological and social impact of home monitoring. Pediatrics. 1984.
6. Institute of Medicine. Sleep Disorders and Sleep Deprivation: An Unmet Public Health Problem.
7. Durmer JS, Dinges DF. Neurocognitive Consequences of Sleep Deprivation. Seminars in Neurology. 2005.