Zasady bezpiecznego snu niemowlaków wg AAP i WHO

Organizacje opracowujące zalecenia i zasady bezpiecznego snu

Najbardziej uznane wytyczne dotyczące bezpiecznego snu dzieci publikują takie organizacje jak:

• American Academy of Pediatrics (AAP) – najbardziej szczegółowe i najczęściej cytowane zalecenia na świecie.
• Centers for Disease Control and Prevention (CDC) – promuje i rozpowszechnia wytyczne AAP.
• National Institute of Child Health and Human Development – prowadzi kampanię edukacyjną Safe to Sleep®.
• World Health Organization (WHO) – zaleca karmienie piersią, unikanie dymu tytoniowego i bezpieczne środowisko snu jako element profilaktyki zgonów niemowląt.
• W Europie zalecenia publikują również krajowe towarzystwa neonatologiczne i pediatryczne (m.in. w Wielkiej Brytanii, Niemczech czy krajach skandynawskich), które są bardzo zbliżone do wytycznych AAP.

Jakie są podstawowe zasady bezpiecznego snu niemowlęcia?

Podstawowe zasady bezpiecznego snu wg American Academy of Pediatrics obejmują:

1. Bezpieczne ułożenie niemowlaka na plecach
2. Właściwy dobrze dopasowany materac i brak niebezpiecznych miękkich elementów w łóżeczku
3. Własne łóżeczko w pokoju z rodzicami
4. Właściwa temperatura otoczenia

Dodatkowe zalecenia AAP i WHO

1. Karmienie piersią – zmniejszenie ryzyka wystąpienia SIDS
2. Używanie smoczka podczas snu – zmniejszenie ryzyka wystąpienia SIDS
3. Nie palenie w otoczeniu niemowlaka
4. Czas na brzuszku tylko pod nadzorem rodziców

Jakie powinno być ułożenie niemowlaka podczas snu?

Zawsze układaj dziecko na plecach – to najważniejsza zasada bezpiecznego snu, zmniejszająca ryzyko wystąpienia SIDS wg organizacji AAP. Przeczytaj również Statyki SIDS w Polsce.

• Dziecko zawsze powinno być układane na plecach niezależnie czy jest to sen nocny czy tylko drzemka,
• Nie układaj dziecka na boku,
• Nie układaj dziecka do snu na brzuchu (chyba że lekarz zaleci inaczej z powodu rzadkich schorzeń).

American Academy of Pediatrics zaleca, aby niemowlę było układane na plecach podczas każdego snu — zarówno w nocy, jak i podczas drzemek. Dotyczy to również niemowląt, które wcześniej urodziły się przedwcześnie.

Jak przygotować łóżeczko aby było bezpieczne dla noworodka?

Prawidłowo przygotowane łóżeczko powinno zawierać wyłącznie:

• odpowiednio dopasowany, twardy materac,
• prześcieradło z gumką.

Materac powinien być odpowiednio twardy, zbyt miękka powierzchnia może uginać się pod ciężarem niemowlęcia i zwiększać ryzyko zasłonięcia nosa i ust. Chodzi przede wszystkim o ograniczenie sytuacji, w której twarz dziecka zagłębia się w materac. Niemowlę nie zawsze potrafi skutecznie zareagować, gdy jego twarz znajdzie się w niebezpiecznej pozycji. Kontrola mięśni szyi i tułowia dopiero się rozwija. Z tego powodu bezpieczne środowisko snu powinno maksymalnie ograniczać sytuacje, w których dziecko może mieć utrudnione oddychanie.

Dlatego zalecenia dotyczące bezpiecznego snu wskazują na twardą, płaską powierzchnię przeznaczoną do snu niemowlęcia, bez dodatkowych miękkich elementów.

Prawidłowo dopasowany materac jest również istotny z 2-ch innych przyczyn:

• nie powinno być pustych przestrzeni pomiędzy materacem a barierką łóżeczka, aby dziecko nie wpadło i nie zaklinowało się w nich uniemożliwiając prawidłowy oddech,
• jeśli rodzice zechcą zastosować monitor oddechu dla niemowlaka, materac nie może być zbyt miękki również dlatego aby nie tłumić sygnałów docierających do maty sensorycznej, nie może być również zbyt duży i wciśnięty gdyż może to spowodować wybrzuszenie i utworzyć pustą przestrzeń nad matą monitorującą.

Czego należy unikać wg AAP aby stosować się do zasad bezpiecznego snu dziecka?

American Academy of Pediatrics w swoich zaleceniach dotyczących zapobiegania zgonom niemowląt związanym ze snem wskazuje, że w miejscu snu nie powinny znajdować się

• luźne koce,
• poduszki,
• ochraniacze,
• pościel ani inne miękkie przedmioty.

Zalecana jest twarda, płaska powierzchnia do spania.

AAP wskazuje również, że zamiast luźnego koca lepiej zastosować odzież do spania, taką jak śpiworek, która nie może przykryć twarzy dziecka.

Czy dziecko do 1-go roku życia powinno spać we własnym łóżeczku?

AAP zaleca:

• wspólny pokój z rodzicami, aby zapewnić maksymalną kontrolę nad snem dziecka,
• ale osobną powierzchnię do spania.

Najlepiej przez pierwsze 6 miesięcy życia, a idealnie do ukończenia pierwszego roku.

Właściwa temperatura otoczenia – unikaj przegrzewania

Przegrzewanie jest uznawane za jeden z czynników zwiększających ryzyko SIDS.
Dlatego należy:

• utrzymywać komfortową temperaturę,
• ubierać dziecko odpowiednio do warunków,
• nie zakrywać głowy.

Jeśli rodzice zdecydują się na monitor oddechu serii Nanny, monitor oddechu BM-03 Nanny posiada funkcję monitorowana temperatury otoczenia i alarmowania.

Karmienie piersią zmniejsza ryzyko SIDS

Badania pokazują, że karmienie mlekiem matki wiąże się z niższym ryzykiem SIDS.

AAP zaleca karmienie piersią tak długo, jak to możliwe.

Nie pal papierosów

Należy unikać:

• palenia w ciąży,
• palenia po porodzie,
• narażenia dziecka na dym tytoniowy.

To jeden z najlepiej udokumentowanych czynników ryzyka.

Smoczek może zmniejszać ryzyko SIDS

Zaleca się rozważenie podawania smoczka podczas zasypiania:

• po ustabilizowaniu karmienia piersią,
• nie trzeba wkładać go ponownie, jeśli wypadnie podczas snu.

Czas na brzuchu tylko podczas czuwania

AAP zaleca tzw. „tummy time”, czyli przebywanie dziecka na brzuchu podczas czuwania i pod nadzorem osoby dorosłej. Jest to ważne dla rozwoju:

• mięśni szyi,
• barków,
• pleców,
• kontroli głowy,
• rozwoju motorycznego.

Pomaga również ograniczyć ryzyko spłaszczenia tylnej części głowy.